Uyku Problemleri

UYKU PROBLEMLERİ

En sık görülen uyku problemleri:

Uyumakta zorluk

Bazı çocuklar dıştan gelen uyarılara duyarlıdır, kolayca uykusu bozulur.  Ancak çoğunluğunun sorunu yatma alışkanlığının kazandırılmamış olması ve geç saatlere kadar büyüklerle kalmasına izin verilmesidir. 

Bunun önlenmesi için çocuğun düzenli olarak kesin ve kararlı bir tavırla belli saatte yatırılması gerekir. Alıştığı oyuncağı almasına izin verilmesi, sakin bir sesle masal veya hikaye okunması çocuğun uykuya geçişini kolaylaştırır.

Sık uyanma

Çocuklar endişe ve korku nedeniyle veya anne ve baba ile birlikte onların yatağında uyumak için sık sık uyanırlar. Bu durumda çocuğa sakin bir tavırla kendi yatağında uyuması gerektiği, güven içinde olduğu ve ihtiyaç duyduğunda her zaman yanında olacakları mesajı verilmeli, kendi yatağında uyuması konusunda desteklenmeli ve özendirilmelidir.

Kabus

Çocuk uykudan uyanır, korkulu rüyayı o sırada veya ertesi sabah hatırlar, anlatır. Normalde sıkıntılı bir dönem sonrasında, travmatik yaşantılardan sonra, korkulu bir gün sonunda görülebildiği gibi, ateşli hastalıklar sonrasında ve deprem, sel gibi önemli felaketler sonrası da gözlenebilir. Bazen de ruhsal rahatsızlıkların önemli bir işareti olabilmektedir.

Uykuda korku

Çocuk uykudan aniden korku ile uyanır. Çığlık atarak oturur ya da kalkar. Amaçsız hareketler yapar. Fakat tam olarak ayılmaz. Anneyi babayı tanıyamaz. Söylenenleri anlamaz. Hızlı soluk alıp verir, kalbi hızlı çarpar, terler. Kendini yaralayıcı bir davranış göstermesi engellenmelidir. 

Uyur gezerlik

Çocuk uyku esnasında birden doğrulup, kalkar, oda değiştirir, tam olarak amaca yönelik olmayan otomatik hareketlerde  (mutfağa gidip yemekleri dökme, bazen yeme gibi) bulunur. Gözlerini bir noktaya diker. Yüzü donuktur. 

Bu durumun devam etmesi halinde aileler mutlaka, sara (epilepsi) hastalığından ayırt etmek amacıyla bir Çocuk Nöroloji Uzmanına gidip gerekli tetkikleri yaptırmalıdırlar. 

Ailelerin sakin olmaları, çocuğa temel uyku alışkanlıklarının tekrar kazandırılması ve tüm bunları uygularken tutarlı ve istikrarlı olmaları faydalı olacaktır.

Uyku, çocuğun sağlıklı büyüyebilmesi ve iç huzurunun sağlanabilmesi için çok önemlidir. Sürekli uyku problemi çeken çocuklar gün içinde huzursuz, tahammülsüz, öfkeli kimi zaman da içedönük davranışlar sergilerler. Dolayısıyla bu durum, okula devam eden çocukların okul başarısını da oldukça olumsuz etkilemektedir. 

Öncelikle uyku problemlerinin yaşanmasına neden olan dinamiklerin doğru tanımlanması ve bu doğrultuda çocuğa ve/veya aileye gerekli terapötik yaklaşımlarla destek verilmesi gerekmektedir.

Uyku problemlerinin devam ettiği süreçlerde 2-8 yaş grubu çocuklarla Danışan Merkezli Oyun Terapisi, 8 yaş üstü çocuk ve ergenlerde de Dışavurumcu Oyun Terapileri ( Kukla Terapisi, Kum Tepsisi Terapisi, Sanat Terapisi) çocuğun bulunduğu gelişim basamağına göre oldukça etkili yöntemlerdir.  İhtiyaç duyulduğunda sorun kaynakları tespit edildikten sonra ebeveyn çocuk ilişkisini geliştirebilmek için sağlıklı ebeveyn yaklaşımlarıyla aile desteklenmelidir.

Klinik Psikolog Özgün Aksakal